تبلیغات تبلیغات وبلاگ من
نویسنـــدگان :
علی منصورسمائی (15)
موضــــوع ها :
عمومی (9)
اخبار مهم (0)
برای دانش آموزان (1)
برای دبیران ادبیات (4)
دستور زبان فارسی به زبان ساده (1)
آرشیـــو :
فروردین 1385 (1)
بهمن 1384 (5)
دی 1384 (3)
آذر 1384 (6)
لینكدونی :
گروه یاددهی و یادگیری میامی
دل نوشته های یک معلم
پژوهشکده و گروه های آموزشی میامی
سازمان آ.پ استان سمنان
وزارت آموزش و پرورش
نشریه ی زمزمه
آرشیو لینكدونی
لینكستان :
گروه آموزشی ادبیات فارسی راهنمایی میامی
دل نوشته های یک معلم
پژوهشکده و گروه های آموزشی میامی
گروه یاددهی و یادگیری میامی
جسنجو :
خبرنامه :
نظر سنجی :
امروز :
بازدید های امروز :
بازدید های دیروز :
كل مطالب :
كل نظرها :
كل بازدید ها :
ایجاد صفحه : - ثانیه
به نام خدا
با گرامیداشت « اربعین حسینی »
فرا رسیدن سال نو را به شما همکاران عزیز تبریک می گوییم. سال خوب و خوشی داشته باشید .
ساقیا آمدن عید مبارک بادت
وآن مواعید که دادی نرود از یادت
جلسه ی عمومی ادبیات ۲۳/۱۱/۸۴
نجوم در ادب فارسی (۲)
اول دفتر به نام ایزد دانا صانع و پروردگار حی توانا
نجوم در ادب فارسی(۲)
خانه :
در کتاب های نجومی به معنی برج و خانه های سیارات در منطقه البروج است و دوازده برج یا منزل است که بین هفت سیاره طبق نجوم تقسیم شده است . به ترتیب زیر :
خانه ی آفتاب : برج اسد
خانه ی ماه : برج سرطان
خانه ی گیسوان : برج جدی و دلو
خانه ی مشتری : برج قوس و حوت
خانه ی مریخ : برج حمل و عقرب
خانه ی زهره : برج ثور و میزان
خانه ی عطارد : برج جوزا و سنبله
اختصاص خانه ها به سیارات در ابیات زیر از ابونصر فراهی آمده است :
حمل و عقرب است یا بهرام
قوس و حوت است مشتری ورا رام
ثور و میزان چو خانه ی زهره است
مر زحل راست جدی و دلو مقام
تیر چوزا و خوشه ، ماه سرطان
خانه ی آفتاب شیر مدام
این خانه ها در معرفت طوالع و تعیین کمیت عمر مولود در احکام نجومی مورد استفاده بوده است .
مثلث یا مثلثه : هرسه برج که دارای یک طبع باشند ، اهل احکام ، مثلث یا مثلثه گویند و طبع مشترک هر مثلث را باآن یاد کند ؛ بنابراین:
حمل ، اسد و قوس : مثلث آتشی
ثور ، سنبله و جدی : مثلث خاکی
جوزا ، میزان و دلو : مثلث بادی
سرطان ، عقرب و حوت : مثلث آبی
هر یک از این سه مثلث را به سه سیاره نسبت داده اند که دو تا را صاحب مثلثه یکی در شب و دیگری در روز و سومی شریک آن دو به روز و شب است .
مثلا حمل ، اسد و قوس یک مثلثه است که گرم و خشک است و ارباب آن ها در روز، شمس و پس از ان مشتری و در شب ، اول مشتری و پس از آن شمس است و شریک آن دو در روز و شب زحل است .
صور فلکی : صور جمع صورت است . هر صورت شامل مجموعه ای از ستارگان است . ستاره شناسان در قدیم ، این صورت ها را با نام خدایان و حیوانات نامگذاری کرده اند .
بطلمیوس فهرستی از چهل و هفت صورت فلکی تنظیم کرده که بیشتر آن ها در نیمکره ی شمالی و استوای آسمانی قرار دارند .
بعد ها در اثر مسافرت به نیمکره ی جنوبی ، ستارگان جدیدی دیده شد که بیشتر به نام ابزار و وسایل مربوط به کشتی رانی و نام جانوران دریایی هستند . از زمان بطلمیوس به بعد چهل صورت فلکی دیگر دیده شد که بیشتر آن ها مربوط به بعد از قرن 8 میلادی است . در حال حاضر آسمان به 88 صورت تقسیم شده که 33 صورت شمالی و بقیه تقریبا جنوبی هستند . تقسیم بندی ستارگان آسمان به صور مختلف کار شناختن و بررسی آن ها را آسان تر می کند . صورت های جنوبی مثل : ارنب ، کلب الحنار ، کلب اصغر ، غراب و .... صورت های شمالی مثل : دب اکبر ، دب اصغر ، نسرطایر ، دلفین و ....
منطقه البروج مثل : حمل ، ثور ، جوزا ، سرطان ، اسد ، سنبله و میزان و ...
" کره ی آسمانی یا کره ی سماوی کره ای است فرضی به شعاع بسیار زیاد که به نظر می رسد همه ی ستارگان بر سطح داخلی آن واقع هستند . تصور یک چنین کره ( اگر چه ظاهری است ) برای تعیین و بررسی حرکت ستارگان بسیار مفید است . . بیننده چنین می پندارد که اجرام آسمانی بر روی سطح و روی کره حرکت می کنند و مرکز این کره محل شخص ناظر یا مرکز زمین یکی است . "
" استوای آسمانی دایره ای بزرگ از کره ی آسمانی است که فصل مشترک صفحه ی استوای زمین با کره ی آسمانی است . "
اسد : به معنی شیر صورت شمالی منطقه البروج است . در نجوم احکامی ، اسد برجی است ثابت ، نر ، ربیعی ، شمالی ، آتشی ، گرم و خشک و روزی ، خانه ی خورشید و شریک زحل و وبال زحل است . رب ( صاحب ) روز اسد ، خورشید و رب شب آن ، مشتری است . در خرافات یونان ، برج اسد همان شیری است که هرکول در کودکی آن را در کوه المپ به قتل رسانید ، ژوپیتر آن شیر را به احترام هرکول به آسمان برد . در احکام و منسوبات برج ها ، دلیری ، سخت دلی ، جفا کاری ، غرور و فراموشی به برج اسد نسبت داده شده است . اسد خداوند سواران ، ضرابان و عیاران است .
برج اسد نماینده ی آسمان و شیران دست آموز و وحشی و هر حیوانی که دارای پنجه است ، می باشد .
مزارع پراکنده و گیاهان و رودخانه های تند و آتش هایی که در زمین نهان است و همچنین تاریکی ها به وی نسبت داد.
شیر ، شیر گردون ، شیدا نجم ، شیر رخ ، شیر فلک ، شیر آسمان ، شیر سپهر ، شیر سما ، شیر مرغزار فلک و نظایر آن در شعر فارسی همگی کنایه از برج اسد است .
احکام نجومی : علمی کهن و خرافی که برای پیشگویی در کارها و امور جهان و انسان وسیله ی مطالعه در آثار ستارگان بوده است . گویا نخستین بار بابلی ها در سه هزار سال پیش از میلاد از این علم استفاده می بردند . پس ایرانیان و یونانیان و مردم روم و دیگر جاها احکام نجومی را به کار می برده اند و به این ترتیب احکامی هاسبب گسترش علم ستاره شناسی شده اند .
نر و ماده : نر و ماده صفت یا طبیعت برج هاست .
برج های نر در احکام نجومی : حمل ، سرطان ، اسد ، ثور
و برج های ماده : میزان ، جدی ، دلو و جوزا می باشند .
برج های نر را روزی و برج های ماده را شبی و نیز نرها را نحس و ماده ها را سعد می دانستند .
وبال : وبال موقع سیاره است در برجی که مقابل خانه ی اوست . وبال برجی است مه مقابل بیت ( خانه ) است .
اختر سعد و اختر نحس : ستاره شناسان معتقدند مشتری و زهره همیشه سعدند و مشتری را سعد اکبر و زهره را سعد اصغر می دانند . زحل و مریخ را در همه حال نحس می دانند . زحل را نحس اکبر و مریخ را نحس اصغر دانسته اند .
البته سیارات دیگر متغیرند ، بعضی اوقات نحس و بعضی اوقات سعد هستند .
منابع :
فرهنگ اصطلاحات نجومی . دکتر مصفا
لغت نامه ی دهخدا
فرهنگ تعلیمات . دکتر شمیسا
فرهنگ فارسی معین
تا به زودی
دعوت نامه ی جلسه ی عمومی شماره ی ۲
" بسمه تعالی "
آقای / خانم )کلیه ی دبیران ادبیات فارسی مقطع راهنمایی میامی )
دبیر ادبیات فارسی مدرسه ی راهنمایی ………………………
با سلام ، ضمن گرامیداشت ایام مبارک دهه ی فجر و عرض تسلیت به مناسبت عزاداری حضرت سید الشهدا (ع) ، به اطلاع می رساند دومین جلسه ی عمومی گروه آموزشی ادبیات فارسی مقطع راهنمایی در تاریخ 16/ 11 / 1384 راس ساعت 9 صبح در محل پژوهشکده ی معلم برگزار می گردد . لذا بدین وسیله از حضرت عالی دعوت می شود در این جلسه حضور به هم رسانید . عدم حضور در جلسه غیبت غیر موجه تلقی می گردد . پیشاپیش از حضور شما همکار ارجمند سپاسگزاریم .
گروه آموزشی ادبیات فارسی مقطع راهنمایی منطقه ی میامی
رئوس کارها و برنامه های جلسه :
þ حضور سرگروه آموزشی ادبیات فارسی استان سمنان برادر نادر افشار
þ کتاب های در دست تالیف فارسی
þ فعالیت های گروه بهبود و کیفیت بخشی به فرایند یاددهی و یادگیری
þ بررسی مسائل مربوط به امتحانات نوبت اول و مشکلات پیش رو
þ شنیدن تجربیات و نظرات همکاران
þ بحث و تبادل نظر درباره ی کتاب های درسی
þ و ...
از شما همکار ارجمند درخواست می شود نظرات و پیشنهادات خویش را برای ارائه در جلسه آماده فرمایید . قدردان زحمات و لطفتان هستیم .
برف نو, برف نو, سلام, سلام!
بنشین, خوش نشستهای بر بام.
پاکی آوردی-ای امید سپید!-
همه آلودگیست این ایام.
راه شومیست میزند مطرب
تلخواریست میچکد در جام
اشکواریست میکُشد لبخند
ننگواریست میتراشد نام
شنبه چون جمعه, پارچون پیرار
نقش همرنگ می زند رسام
مرغ شادی به دام گاه آمد
به زمانی که برگسیخته دام!
ره به هموار جای دشت افتاد
ای دریغا که برنیامد گام!
تشنه آنجا به خاک مرگ نشست
کآتش از آب میکند پیغام!
کام ما حاصل آن زمان آمد
که طمع برگرفتهایم از کام...
خام سوزیم, الغرض, بدرود!
تو فرود آی, برف تازه, سلام!
احمد شاملو
تا به زودی
گزارش جلسه ی عمومی
نجوم در ادب فارسی(۱)
نجوم در ادب فارسی(۱)
شعر و ادب فارسی زبان خاصی است که برای درک آن نیازمند آگاهی از دانش های گوناگونی اعم از لغت ، صرف و نحو ، معانی ، بیان ، اصطلاحات علوم و فنون مختلف ، داستان های دینی ، تاریخی و اساطیری و همچنین نجومی هستیم و این نیاز گاهی به حدی است که مانع درک معانی و مفاهیم شعر و نثر فارسی می شود . بنابراین برآن شدیم ، در این نوشتار دوست داران و علاقمندان را با معانی و کاربرد برخی اصطلاحات نجومی که در زبان و ادب فارسی کاربرد وسیعی دارند ، آشنا سازیم .
با تعمق در متون نظم و نثر فارسی ، به اصطلاحاتی نجومی بر می خوریم که شاعران و نویسندگان دوره های گذشته هر یک با هدف خاصی آن ها را در شعر و نثر خود وارد کرده اند ، مثلا گاهی هدف آن ها نشان دادن آگاهی و دانش خود از این علم است و گاهی چیزهای خرافی و اساطیری و ستارگان و باورهای عامیانه در خصوص آسمان و موجودات آسمانی سبب تاثیر این علم در ادب فارسی شده و باعث به وجود آوردن توصیفات یا کنایات ، تشبیهات و استعارات گوناگونی در شعر و حتی نثر فارسی گشته است . البته این تاثیر در هر دوره ای متفاوت بوده است . به طوری که این تاثیر را در شعر دوره ی سلجوقی و در نظم شاعرانی چون منوچهری ، انوری ، سنایی ، خاقانی و نظامی به وفور می بینیم و گاهی شاعرانی را می بینیم که با آگاهی از علوم فلکی و احکامی زمان خود با بخش خرافی و عامیانه ی این علم به مبارزه برخاستند .
اسطرلاب : یا اصطرلاب در اصل از دو کلمه ی یونانی " استرو " به معنی ستاره و " لامبانین " به معنی آینه ترکیب شده است و معنی آن " آینه ی نجوم " یا " مقیاس نجوم " است و آن ابزاری بوده است که برای اندازه گیری موقع و ارتفاع ستارگان و دیگر امور فلکی به کار می رفته است . سخن با اسطرلاب گفتن اصطلاحی کنایی بوده به معنی عالمانه و حساب شده و با احتیاط و تفکر و بینش علمی سخن گفتن . از اسطرلاب به کنایه " جام جهان بین " یاد شده است و جام جهان بین در شعرحافظ در معنی عرفانی خود " جام می " به معنی " اسطرلاب حقیقت " آمده است .
همچنین " جام جم ، جام جهان نما ، جام علم بین ، جام کیخسرو ، جام گیتی نما " در غزلیات حافظ " اسطرلاب حقیقت در سلوک " یا جام عرفانی است که از غلبه های عشق صوفیانه لبالب می شود .
اسطرلاب چهارم کنایه از قرآن است که چهارمین کتاب آسمانی بعد از زبور ، تورات و انجیل می باشد .
ارباب ایام : به گفته ی اهل احکام و کسانی که برای پیش گویی در کارها و امور جهان و انسان از حرکت ستارگان و مواضع آن ها استفاده می کرده اند . برای هر روز از ایام هفته رب یا صاحبی است و به فارسی خداوند ساعت گویند . به این ترتیب :
@ رب یا خداوند روز شنبه که صاحب آن زحل است .
@ رب یا خداوند روز یک شنبه که صاحب آن خورشید است .
@ رب یا خداوند روز دوشنبه که صاحب آن ماه است .
@ رب یا خداوند روز سه شنبه که صاحب آن مریخ است .
@ رب یا خداوند روز چهارشنبه که صاحب آن عطارد است .
@ رب یا خداوند روز پنج شنبه که صاحب آن مشتری است .
برج : در اصطلاح نجومی عبارت از قوسی است در منطقه البروج که به سی درجه تقسیم شده است که یک دوازدهم 360 درجه ی دور دایره ی بزرگی در آن منطقه است و هر قسمت به نام یکی از صور فلکی یا ماه های شمسی است و خواجه نصیر الدین طوسی ترتیب برج ها را به شعر چنین آورده است :
حمل و ثور بعد از آن جوزا
سرطان و اسد دگر عذرا
عقرب و قوس دان پس از میزان
جدی و دلو است و حوت از پس آن
" عذرا " نام دیگر " سنبله و خوشه " و " خرچنگ " نام دیگر
ادامه ی این بحث را به زودی در همین جا بخوانید.
منتظر باشید.
تا به زودی
امتحانات نوبت اول در مقاطع مختلف تحصیلی
بسمه تعالی
نظام آموزشی ایران شامل سه مقطع یا به عبارت بهتر سه دوره ی تحصیلی است که شرایط و محتوای آموزشی آن متفاوت است .
دراین بحث به جهت بررسی وضعیت برگزاری امتحان در دوره ی راهنمایی ، ابتدا به بررسی محتوای آموزشی کلیه ی مقاطع تحصیلی پرداخته و با توجه به این خصوصیات ، شیوه ی برگزاری امتحانات تجزیه و تحلیل می شود .
محتوای آموزشی مقاطع تحصیلی
مقطع ابتدایی :
در دوره ی ابتدایی تعداد کتاب های درسی محدود به چند درس پایه است که توسط یک دبیر تدریس می شود . ارتباط عاطفی موجود بین معلم و دانش آموز مثال زدنی است . دانش آموز معلم خود را جامع جمیع علوم می داند و هیچ کس را داناتر و دانشمند تر از او نمی بیند و در صورت توانایی معلم در برقراری ارتباط صمیمانه ، بیشترین محبت را در حقش روا می دارد و شاید بیشتر از پدر و مادر دوستش بدارد .
مقطع راهنمایی :
دانش آموزان پس از گذراندن یک دوره ی پنج ساله و ارتباط با یک معلم درسی به یک باره با دوره ی تحصیلی جدیدی روبرو می شود . دوره ی راهنمایی ـ دوره ای پر فراز و نشیب .
تعداد درس ها به یک باره افزایش یافته و هر درس مربوط به یک معلم می شود . دانش آموز را با دنیای جدیدی رو برو می شود بحران ارتباطات عاطفی در دانش آموزان این مقطع به خصوص دانش آموزان سال اول راهنمایی به وضوح مشهود است . چون ورود به این مقطع تقریبا مصادف با دوران رشد و بلوغ دانش آموز است ، مشکلات آموزشی دو چندان می شود که اداره ی کلاس ها و آموزش دروس را سخت تر و دشوارتر می نماید .
اگر دوره ی تحصیلی ابتدایی را پایه ای ترین و مهم ترین مقطع جهت پرورش استعدادها و توانایی های دانش آموزان بدانیم ، دوره ی راهنمایی را باید دوره ی رشد شخصیت و تفکرات بالنده ی اجتماعی و گذر از بحران ها و آسیب های اجتماعی دانست که به حق سخت ترین دوره ای است که یک معلم با دانش آموز تعامل و ارتباط متقابل دارد که باید بیشتر مورد توجه کارشناسان و برنامه ریزان آموزشی و پرورشی باشد .
دوره ی دبیرستان ( مقطع متوسطه )
با توجه به این که دانش آموزان مقطع تحصیلی راهنمایی را پشت سر گذاشته اند برخورد با شیوه های تحصیل و تنوع کتاب های درسی برای دانش آموز آسان تر و قابل فهم تر است . البته تغییر مقطع ، احساس بزرگی و غرور دوران نوجوانی مشکلات عدیده ای است که آموزش و پرورش دانش آموز را در وضعیت خاصی قرار می دهد . ولی اکثر دانش آموزان با پیش رو داشتن کنکور به این واقعه ی مهم زندگی اهمیت خاصی می دهند و سعی می کنند بیشتر تلاش خود را وقف این امر نمایند .
امتحانات در کلیه ی مقاطع :
امتحان ها و آزمون ها میزان یادگیری دانش آموزان را مورد سنجش قرار می دهد و جزء جداناپذیر آموزش و پرورش در سراسر دنیاست . در ایران چندین سال است شیوه ی برگزاری امتحانات در کلیه ی مقاطع تحصیلی به صورت دونوبتی در آمده و از شیوه ی سنتی خود فاصله گرفته است . در این شیوه به کار مستمر دانش آموز در طول سال تحصیلی و درهر یک از نوبت های امتحان اهمیت فراوانی داده می شود و نمرات مستمر و نمرات پایانی نوبت مکمل هم بوده و در نمره ی اصلی دانش آموز در آن نوبت تاثیر مستقیم دارند .
امتحانات نوبت دوم در کلیه ی مقاطع تحصیلی تقریبا به یک شکل برگزار می شود . این آزمون ها حدودا از اواخر اردیبهشت یا اوایل خرداد آغاز و به تناسب مقاطع مختلف تا دهه ی سوم خرداد به پایان می رسد . چون در این زمان از سال تحصیلی تدریس کلیه ی کتاب ها به پایان رسیده و کلاس درس برگزار نمی شود ، مشکل خاصی مشاهده نمی شود و در صورت نیاز در وقت مناسب مورد بررسی قرار می گیرد .
امتحانات نوبت اول در کلیه ی مقاطع با فاصله ی زمانی کمی ازهم از نیمه ی اول دی ماه تا نیمه ی اول بهمن ماه برگزار می شود .
دانش آموزان مقطع ابتدایی در طول برگزاری امتحانات نوبت اول در کلاس های درس حاضر می شوند . این امر با توجه به ثابت بودن معلم و ارتباط بیشتر دانش آموز با معلم مفید می باشد . معلم به تنظیم فعالیت های خویش می پردازد و به دانش آموز به تناسب توانایی هایی که سراغ دارد قبل یا بعد از امتحان تکالیفی می سپارد که می تواند به افزایش میزان آمادگی دانش آموزان بیانجامد .
مقطع راهنمایی درشکل ظاهری برگزاری کلاس ها و تنوع درس ها از بسیاری جهات مشابه مقطع دبیرستان است . اما در مورد برگزاری امتحانات با دوره ی ابتدایی همسان است . درواقع این مقطع دربرزخ میان دوره ی ابتدایی و دوره ی دبیرستان گرفتار شده است .
در مقطع دبیرستان با آغاز امتحانات و شاید چند روز قبل از شروع امتحانات دانش آموزان مدرسه را ترک کرده و در زمان برنامه ریزی شده برای امتحان در مدرسه حاضر شده و پس از برگزاری امتحان به منزل مراجعت کرده و برای امتحانات بعد آماده می شوند .
بسیاری از مناطق و شهرستان ها ـ با وجود بخش نامه ی عدم تعطیلی مدارس راهنمایی در ایام امتحانات ـ به تعطیل کردن مدارس خود مبادرت می ورزند ( که البته جدای وجود بخش نامه ی عدم تعطیلی ، بهترین کار را انجام می دهند ) . بهترین گزینه برای ایام امتحانات دانش آموزان مقطع راهنمایی برگزاری امتحان بدون برگزاری کلاس های درس است . زیرا عملا معلم در این ایام به هیچ عنوان نمی تواند به تدریس پرداخته یا از دانش آموز درس بپرسد .
مدارک مستندی وجود دارد که اثبات می کند در استان سمنان بسیاری از مناطق و شهرستان ها ، کلاس های مدارس مقطع راهنمایی را تعطیل کرده و دانش آموزان فقط برای برگزاری امتحان در مدرسه حاضر می شوند . ولی مناطقی مانند منطقه ی میامی کلاس های درس را در این ایام دایر می کنند که داستان یک بام و دو هوا می تواند در این مورد صادق باشد .
قبل از برگزاری امتحان در مدرسه دانش آموز مشغول مطالعه ی درس مورد آزمون آن روز است . پس از برگزاری امتحان دانش آموز نمی تواند بلافاصله به مطالعه ی امتحان بعدی بپردازد . زیرا ذهن دانش آموز پس از برگزاری امتحان نیاز به استراحت دارد و در وضعیت موجود حضور دانش آموز در مدرسه نه تنها مفید واقع نمی شود بلکه باعث بهم ریختگی فکری دانش آموزان نیز می شود . مسلما مدارسی که با توجه به منع قانونی تعطیلی مدارس مبادرت به این کار می کنند ، وضعیت موجود را درک می کنند .
امید است در سطح کارشناسی مقطع راهنمایی وزارت خانه ، استان و مناطق آموزش وپرورش به اهمیت موضوع پی برده ، این امر را مورد توجه قرار داده و چاره اندیشی نمایند.
علی منصور سمائی
دبیر ادبیات و سرگروه آموزشی ادبیات فارسی مقطع راهنمایی منطقه ی میامی
سال تحصیلی 85-84
نامه ی سر گشاده به وزیر آموزش و پرورش
بسمه تعالی
نامه ی سر گشاده به وزیرآموزش و پرورش
زبان و ادبیات فارسی ، یکی از شیرین ترین زبان های دنیاست . حلاوت شعرها و نثرهایی که یادگار نسل های گذشته و افتخار بزرگ ایرانیان و مایه ی مباهات ماست ، آن قدر زیاد است که ما را بر آن دارد تا از این میراث ارزشمند همچون ناموس خویش تا پای جان پاسداری کنیم .
این کار نه تنها وظیفه ی اصلی پاسداران زبان و ادب فارسی که همان ادیبان و دبیران این درس هستند ، می باشد بلکه وظیفه ی همه ی ایرانیانی است که به این زبان صحبت کرده و زبان رسمی شان زبان شیرین فارسی است .
در این بحث بر آنم تا به مشکلات فراوان آموزش زبان و ادبیات فارسی به صورت کلی و جزئی در سطح کشور و مناطق مختلف آن بپردازم .
در برنامه ریزی های آموزشی کلان کشور در تعیین ساعات تدریس درس ادبیات به این درس اجحاف شده و احتیاج به زمان بیشتری دارد . به آموزش انشا توجه کافی نشده و زمان کوتاهی برای تدریس این درس ارزشمند در نظر گرفته شده است .
دکتر قدمعلی سرامی استاد محترم ادبیات در دانشگاه های کشوردرباره ی اهمیت درس انشا می فرمایند :
درس انشای فارسی که به گمان من ، اگر نظام آموزشی کشور همه ی فشار خود را روی آن متمرکز کند، کار نابایسته ای نکرده است، آویزشگاه و آمیزشگاه معلم و شاگرد می تواند باشد. شاگردان در این درس می توانند یگانگی با معلم را تجربه کنند و معلم هم به نوبه ی خود می تواند به شناسایی یکایک شاگردان خود قیام کند. دریغا که این ماده ی درسی در اکثر مدارس کشور، چنان که باید تدریس نمی شود. برای درس دادن ورزش داشتن تخصص را لازم می بینیم اما برای تدریس انشا که محل تلاقی آموخته های شاگرد با یکدیگر است و از جهتی می توان آن را آمیزگاه همه ی دروس و قلب تپنده ی نظام آموزشی به شمار آورد، هیچ تخصصی لازم نیست.
اگر در مناطق و شهرستان های مختلف کشور به دایره ی آموزش مراجعه کنیم ، بیشترین نیروی انسانی تدریس آن ها ، مدرسین درس ادبیات آن مناطق هستند که در اکثرموارد بیش از تعداد نیاز آن ها جهت سازماندهی می باشند . حتی بسیاری از مدیران ، معاونین ، کادر اداری ادارات آموزش و پرورش و ... از نیروهای ادبیات آن منطقه می باشد .
با توجه به این که تعداد زیادی از دبیران ادبیات جهت سازماندهی در اختیار می باشند همچنان این درس در مدارس توسط نیروهای غیر تخصصی نیز تدریس می شود که اغلب از انگیزه های لازم جهت آموزش این درس برخوردار نیستند . این درس توسط مدرسه و خانواده نیز حساسیت آن چندانی ندارد و اغلب خانواده ها و مدیران مدارس به نمره ی ادبیات به عنوان بالابرنده ی معدل دانش آموزان نگاه می کنند و هیچ گاه برای ایشان قابل قبول نیست که دانش آموزشان نمره ای متوسط یا پایین در این درس بگیرد . دایره ی آموزش در اکثر مناطق و شهرستان ها نیز در سازماندهی این درس دقت لازم را ندارند یا اهمیتی درخور برایش قائل نیستند و ذره ای از اهمیتی که به دروسی همچون علوم ، ریاضی ، زبان خارجه و ... می دهند به درس ادبیات نمی دهند . در حالی که وضعیت دانش آموز در درس ادبیات آن قدر اهمیت دارد که به طور مشخص در بقیه ی دروس نمود پیدا می کند . ضعف روخوانی و روان خوانی دانش آموز تاثیر مستقیم در یاد گیری دروس دیگر دارد. درصد قبولی زیر 100% در این درس اصلا برای مدیران و مسئولین (یا با تعبیر منصفانه تر برای اکثر مدیران و مسئولین ) قابل قبول نیست . مساله ی جالب تر این که دربعضی ازمناطق و شهرستان ها در هر سال تحصیلی دبیرانی که درصد قبولی شان بالا بوده و از نظر دایره ی آموزش درصد قابل قبولی از دانش آموزان در آن درس قبول می شوند مورد تشویق قرار می گیرند اما این امر در درس فارسی و دروس مربوط به آن مشاهده نمی شود و این نشان از بی اهمیت جلوه کردن درس ادبیات برای مسئولین آموزش است که جای بسی تاسف است . البته مقداری از این تقصیرات بر عهده ی دبیران ادبیات است که باید بررسی و چاره جویی شود . چرا که بسیاری از ایشان نیز به درس به صورت سطحی نگریسته و زمینه های بی توجهی دیگران نسبت به این درس را فراهم می آورند .
درس ادبیات با تمام شیرینی و حلاوتی که دارد باید با شیرینی و جاذبه ی خاصی ارائه شود تا دانش آموز از آن بهره ی کافی برده و به آن تمایل پیدا کند . ایجاد این جاذبه به کتاب درسی و معلم آن مربوط می شود .
دبیر ادبیات باید مسلط به درس بوده و روحیه ی شادابی جهت ارائه ی درس داشته باشد تا بتواند شیرینی درس را به دانش آموز منتقل کند . ضعف دانش آموز در روخوانی ، املا و نگارش جملات علاوه بر تمرین و تکرار دانش آموز به طور جدی به کتاب درسی و مهم تر از آن به دبیر ان این درس از اول ابتدایی تا پایان مقاطع تحصیلی باز می گردد .
دبیران زحمت کشی در تدریس ادبیات فارسی مشغول تدریس اند که همواره با وجود مشکلات فراوان با سعی و تلاش بسیار به تدریس این درس مهم و ارزشمند می پردازند که زبان از سپاس گزاری این انسان های شریف قاصر است . با این حال دبیران کم توجهی هم مشاهده می شوند که فقط درس را در حد خواندن شفاهی درس و ارائه ی طوطی وار به دانش آموز می دانند . به دستور ، تمرین و نگارش اهمیت چندانی نمی دهند . در ارائه ی موضوعات انشا به مباحث نگارش توجه نکرده و تصحیح انشا برای آن ها اهمیت چندانی ندارد . همیشه کارهای ظاهری آن ها به بهترین نحو ارائه می شود . هنگام تصحیح اوراق امتحانی ( امتحانات نهایی ) بیشترین ورقه ی امتحانی را تصحیح کرده و در تصحیح آن ها دقت کافی ندارند و بیشترین درصد قبولی مربوط به آن هاست . مسلما بدون بررسی های لازم ایشان دبیران فعال و موفق محسوب می شوند .
دوایر آموزش هم به درخواست های گروه های آموزشی که باید در تصمیم سازی ها شرکت کرده ، کوتاهی نموده و وقعی نمی نهد . در حالی که گروه آموزشی ، گروه تصمیم ساز قسمت آموزش و بازوی توانای آن است .
برخورد ناعادلانه با افراد مختلف در سطح رضایت مندی دبیران تاثیر منفی گذاشته و باعث دلسردی افراد و عدم به کار گیری تمام توان برای رسیدن به اهداف آموزش و پرورش می شود . البته این گونه برخوردها فقط به یک قسمت یا واحد بر نمی گردد و باید در نگرش به مسائل مربوط به معلمین تجدید نظر کلی شود . باید اذعان کرد که در آموزش و پرورش بالاترین مقام را معلم داشته و کسی که به عنوان مسئول در ادارات آموزش و پرورش مشغول کار است باید پاسخ گوی معلم باشد و هیچ گاه به توجیه مسائل نپردازد . که در بسیاری از موارد این چنین است . البته به کار مخلصانه ی دوستان ارجمندی که با توجه خاصی به مسائل نگاه می کنند ارج می نهیم و از ایشان سپاس گزاری می نماییم .
اینجانب وظیفه ی خویش می دانم تا به بیان مشکلات موجود بپردازم . زیرا اکثر افراد از بیان این مسائل طفره رفته و چون به اصلاح امور اطمینانی ندارند به کنار آمدن با مسائل موجود عادت می کنند ( که در چنین شرایطی بهترین راه حل را انتخاب می کنند!!) .
قدر مسلم آن است که بهترین مشاوران و راهنمایان کسانی هستند که بی پرده مسائل و مشکلات را مطرح می کنند و به بیان دیگر انتقاد می کنند . بهترین مسئولین هم کسانی هستند که از انتقاد های سازنده جهت بهبود امور بهره می گیرند . یقین بدانید در دلم هدفی جز اصلاح امور نیست .
علی منصور سمایی
دبیر ادبیات و سرگروه آموزشی ادبیات فارسی مقطع راهنمایی
منطقه ی میامی
نوشته های پیشین ...
